Telogeen effluvium is een vorm van diffuus haarverlies die optreedt wanneer een groot aantal haren voortijdig de groeifase (anagene fase) verlaat en overgaat in de telogene fase (rustfase). Dit leidt enkele maanden later tot een plotselinge en versnelde haaruitval, die vaak gelijkmatig over de hoofdhuid verdeeld is. Telogeen effluvium is meestal tijdelijk en de haargroei herstelt zich in veel gevallen vanzelf. Er bestaan echter ook chronische vormen van telogeen effluvium, waarbij het haarverlies langer dan zes maanden aanhoudt. Het is belangrijk om chronisch telogeen effluvium te onderscheiden van alopecia androgenetica, omdat de ervan behandeling deels verschilt.
Omdat telogeen effluvium vaak spontaan herstelt, is het belangrijkste doel van de behandeling het achterhalen en aanpakken van de onderliggende oorzaak. Bij Kliniek Ebbelaar bieden wij de volgende behandelopties:
Voorafgaand aan de behandeling zal een arts uw situatie beoordelen en bepalen welke aanpak het meest geschikt is. Elke behandeling heeft zijn eigen voordelen en nadelen:
De haargroei verloopt in fasen. Het is een cyclisch proces dat gekenmerkt wordt door een groeifase (anagene fase), een overgangsfase (katagene fase) en een rustfase (telogene fase). Aan het eind van de rustfase valt het haar spontaan uit. In de haarfollikel is dan al een nieuwe haar aanwezig die zich in de groeifase bevindt. Na ongeveer drie weken groeit deze haar door de huid heen naar buiten en begint het haargroeiproces opnieuw. Dit cyclische proces wordt de haarcyclus genoemd.
Normaal gesproken verliest een volwassene 50 tot 100 haren per dag, en bevindt ongeveer 80% van alle hoofdharen zich in de groeifase. Bij telogeen effluvium stoppen de haren voortijdig met groeien en gaan over in de telogene fase, waarna ze na enkele maanden uitvallen.
Acuut telogeen haarverlies wordt meestal veroorzaakt door aandoeningen waarbij alle lichaamscellen schade of groeivertraging oplopen. Dit leidt tot een plotselinge en merkbare toename van haaruitval. Veelvoorkomende oorzaken zijn:
Het haarverlies begint meestal 2 tot 3 maanden na de uitlokkende factor, omdat het haar eerst de telogene fase moet doorlopen voordat het uitvalt. Bij chronisch telogeen haarverlies houdt het geleidelijke, diffuse haaruitval langer dan zes maanden aan zonder spontaan herstel. Het wordt meestal veroorzaakt door mildere, langdurige aandoeningen of tekorten aan voedingsstoffen. Soms is er echter geen oorzaak aan te wijzen. Chronisch telogeen effluvium wordt onder andere gezien bij:
Ook sommige medicijnen, zoals bloeddrukverlagers, cholesterolverlagers, lithium, anti-epileptica, methylfenidaat, dexamfetamine en antidepressiva kunnen haaruitval veroorzaken.
Telogeen effluvium veroorzaakt geen jeuk, pijn of littekens, maar kan wel psychische impact hebben. Veelvoorkomende klachten zijn:
Bij chronisch telogeen effluvium kan het haarverlies subtieler zijn, maar toch langdurig aanhouden, wat leidt tot een merkbare afname van de haardichtheid.
Telogeen effluvium kan bij iedereen optreden, ongeacht leeftijd of geslacht. Het komt echter het meest voor bij:
Chronisch telogeen effluvium komt vaker voor bij vrouwen van middelbare leeftijd en kan een langzame, maar voortdurende haarverdunning veroorzaken.
Telogeen effluvium (TE) wordt gekenmerkt door diffuus haarverlies dat gelijkmatig over de hoofdhuid is verdeeld, zonder specifieke kale plekken. Dit betekent dat het haarverlies niet beperkt is tot een bepaald gebied, maar over de gehele hoofdhuid plaatsvindt. Patiënten ervaren doorgaans geen andere klachten zoals jeuk of pijn. Het is belangrijk om telogeen effluvium te onderscheiden van andere vormen van haarverlies, zoals alopecia androgenetica, waarbij er sprake is van haarminiaturisatie en een specifiek patroon van haarverlies. Bij telogeen effluvium blijft de diameter van de haren normaal en is er geen sprake van miniaturisatie.
Bij trichoscopisch onderzoek kunnen de volgende kenmerken worden waargenomen:
Deze kenmerken helpen bij het bevestigen van de diagnose telogeen effluvium en het uitsluiten van andere oorzaken van haarverlies.
De diagnose telogeen effluvium wordt meestal gesteld op basis van de anamnese (medische voorgeschiedenis), het klinische beeld en eventueel aanvullend onderzoek. Bij Kliniek Ebbelaar hanteren we een systematische aanpak:
Het vaststellen van de juiste oorzaak van telogeen effluvium is essentieel voor een gerichte behandeling. Telogeen effluvium kan samen voorkomen met andere haaraandoeningen, zoals alopecia androgenetica.