Verruca seborrhoica

Wat is een verruca seborrhoica?

Een verruca seborrhoica, ook bekend als een ouderdomswrat of seborrhoïsche keratose, is een goedaardige huidafwijking die ontstaat door een lokale toename van huidcellen. Deze wratachtige plekken komen vaak voor op de romp, het gezicht en de ledematen en nemen toe met de leeftijd. Hoewel verrucae seborrhoicae onschuldig zijn, kunnen ze cosmetisch storend zijn of irritatie geven door wrijving met kleding of sieraden.

Hoe wordt verruca seborrhoica behandeld?

Hoewel behandeling niet noodzakelijk is, kiezen veel mensen ervoor om een verruca seborrhoica te laten verwijderen om cosmetische of praktische redenen, zoals irritatie of jeuk. Bij Kliniek Ebbelaar bieden wij de volgende behandelingsopties:

  • Cryotherapie: bevriezing met vloeibare stikstof
  • Elektrocoagulatie
  • Curettage (wegschrapen van de laesie) met elektrocoagulatie

De kans op een litteken is wat groter bij curettage dan bij cosmetische cryotherapie. Curettage (wegschrapen van de laesie) verwijdert de verruca seborrhoica mechanisch, wat meer kans geeft op oppervlakkige beschadiging van de huid en daarmee een verhoogde kans op littekenvorming, vooral als de behandeling diep wordt uitgevoerd. Cosmetische cryotherapie, waarbij de ouderdomswrat in 1-3 sessies wordt bevroren, is minder invasief.  Het kan de laesie geleidelijk laten afschilferen zonder directe mechanische beschadiging. Met de juiste techniek is de kans op littekenvorming doorgaans kleiner dan bij curettage.

Voorafgaand aan de behandeling beoordeelt een arts de verruca seborrhoica om te bevestigen dat het een goedaardige huidafwijking is. Bij twijfel wordt behandeling afgeraden totdat verder onderzoek is verricht.

Hoe ontstaat een verruca seborrhoica?

De exacte oorzaak van verrucae seborrhoicae is niet volledig bekend, maar de volgende factoren spelen een rol:

  • Leeftijd: Verrucae seborrhoicae zijn de meest voorkomende goedaardige huidtumoren, en het aantal neemt toe met de leeftijd.
  • Genetische aanleg: Mensen met familieleden die veel ouderdomswratten hebben, ontwikkelen deze vaak zelf ook.
  • UV-blootstelling: Kan bijdragen aan het ontstaan van verrucae seborrhoicae, vooral op zonblootgestelde huid.
  • Genetische mutaties: in een deel van de verrucae seborrhoicae zijn mutaties in FGFR3 (Fibroblast Growth Factor Receptor 3) aangetoond. Deze mutatie veroorzaakt een continue activatie van de receptor, wat leidt tot een verhoogd celdelingssignaal, en draagt mogelijk bij aan het ontstaan van deze laesies.

Welke klachten geeft verruca seborrhoica?

Een verruca seborrhoica is doorgaans niet-pijnlijk, maar kan leiden tot de volgende klachten:

  • Cosmetische bezwaren: Vooral als de laesies zich op zichtbare plekken bevinden.
  • Jeuk: Sommige mensen ervaren jeuk, vooral bij meerdere laesies.
  • Irritatie: Door wrijving met kleding, sieraden of tijdens het scheren.
  • Ontsteking: Soms kunnen ze rood worden of gevoelig aanvoelen.
  • Ongerustheid: In zeldzame gevallen kan een verruca seborrhoica lijken op een huidkanker, wat kan leiden tot bezorgdheid.

Bij wie komt verruca seborrhoica voor?

Verrucae seborrhoicae kunnen bij iedereen voorkomen, ook bij jonge mensen. Ze zijn het meest gangbaar bij:

  • Mensen ouder dan 40 jaar: De kans neemt toe met de leeftijd.
  • Mensen met een genetische aanleg: Komt vaker voor als familieleden er ook last van hebben.
  • Mensen met veel UV-blootstelling: Kan vaker voorkomen op zonbeschadigde huid.

Hoe ziet een verruca seborrhoica eruit?

Een verruca seborrhoica kan sterk variëren in vorm, kleur en grootte. Over het algemeen zijn het verheven, wratachtige laesies met een wasachtig, ruw, hobbelig of bloemkoolachtig oppervlak. Ze kunnen variëren van enkele millimeters tot meerdere centimeters en bevinden zich vaak op de romp, het gezicht, de nek en de ledematen. De kleur varieert van geel tot lichtbruin, grijs, donkerbruin of zwart. Er bestaan verschillende varianten:

  • Dermatosis papulosa nigra: Kleine, donkerbruine tot zwarte verheven plekjes die vooral voorkomen bij mensen met een donkere huid. Ze worden vaak gezien op het gezicht, met name rond de ogen, slapen en wangen.
  • Stuccokeratose: Kleine, wit- tot grijsachtige ruwe plekjes die zich meestal op de onderarmen en onderbenen bevinden. Deze variant komt vooral voor bij oudere personen.
  • Verruca plana-like variant: Een minder verheven, vlakke variant van de verruca seborrhoica die soms moeilijk te onderscheiden is van platte wratten.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose verruca seborrhoica wordt doorgaans gesteld op basis van het klinische beeld en bevestigd met dermatoscopie. Dit is een techniek waarbij een vergrotende loep met verlichting wordt gebruikt om de typische kenmerken van de laesie beter zichtbaar te maken. Bij Kliniek Ebbelaar maken we daarnaast gebruik van Visia® huidanalyse, waarmee de huidstructuur gedetailleerd in kaart wordt gebracht. Een verruca seborrhoica kan qua uiterlijk lijken op andere huidafwijkingen, zoals:

  • Lentigo solaris (zonnevlek)
  • Verruca vulgaris (gewone wrat)
  • Condyloma acuminatum (genitale wratten)
  • Naevus papillomatosus (verheven moedervlek met hobbelig oppervlak)
  • Epidermale naevus (aangeboren huidafwijking met verdikte opperhuid)
  • Fibroma (goedaardige bindweefselgezwelletjes)
  • Angiokeratoom (donkere, verheven plekjes met vasculaire oorsprong)
  • Huidkanker, zoals melanoom, gepigmenteerd basaalcelcarcinoom of plaveiselcelcarcinoom

Bij twijfel over de diagnose kan een huidbiopsie worden uitgevoerd om zekerheid te krijgen over de goedaardigheid van de laesie.