Pityriasis versicolor
Een onschuldige gistinfectie — ook wel zomergist genoemd — die lichte of donkere, fijn schilferende vlekjes geeft op vooral de romp, hals en soms het gezicht.
Wat is pityriasis versicolor?
Pityriasis versicolor, ook wel zomergist genoemd, is een oppervlakkige huidaandoening die wordt veroorzaakt door een gist die van nature op de huid voorkomt (Malassezia spp). Bij pityriasis versicolor ontstaan lichte of donkere vlekjes op de huid, vaak met een fijne schilfering. De vlekjes komen meestal voor op de borst, rug, schouders en hals, maar soms ook op het gezicht. De aandoening is onschuldig, maar kan erg uitgebreid en cosmetisch storend zijn.
Hoe wordt pityriasis versicolor behandeld?
De behandeling begint met een beoordeling door de arts en het bevestigen van de diagnose. De behandeling richt zich op het verminderen van de gist en het herstellen van de normale huidskleur. De gist wordt behandeld met schimmeldodende shampoos of crèmes; bij uitgebreide klachten kan ook orale gistdodende medicatie nodig zijn.
Nadat de gist is behandeld, kunnen de vlekken nog maanden zichtbaar blijven. De normale huidskleur komt meestal pas terug in de zomer, als de huid weer in de zon komt.
Hoe ontstaat pityriasis versicolor?
Pityriasis versicolor ontstaat door een overmatige groei van een gist die van nature op de huid leeft.
Overgroei van de Malassezia-gist
Pityriasis versicolor ontstaat door overmatige groei van Malassezia-gisten, dezelfde gist die ook roos en seborroïsch eczeem veroorzaakt. Deze gisten leven van nature bij iedereen op de huid.
Verstoorde pigmentvorming
Bij sommige mensen geven de gisten een huidreactie waarbij de pigmentaanmaak wordt geremd of juist gestimuleerd. Zo ontstaan lichtere of donkere vlekken.
Opvallend na de zon
De verkleuring valt vaak meer op na zonblootstelling, omdat de aangedane huid niet meebruint.
Hoe ziet pityriasis versicolor eruit?
Bij pityriasis versicolor vallen vooral de lichtere vlekjes (hypopigmentatie) op. Deze zijn vaak beter zichtbaar na zonblootstelling, omdat de aangedane huid niet meebruint — hier komt ook de naam zomergist vandaan. Bij sommige mensen kunnen zeer grote gebieden zijn aangedaan.
Witte en bruine vlekken
De vlekjes zijn lichter (hypopigmentatie) of donkerder (hyperpigmentatie) dan de normale huid; soms komen lichte en donkere vlekjes samen voor. Ze zijn meestal ovaal of rond en kunnen samenvloeien tot grotere gebieden.
Schilfering bij strekken
Er is bijna altijd een lichte schilfering aanwezig, die beter zichtbaar wordt door de huid strak te trekken (positieve stretch-test).
Fijne schilfering
De fijne, pityriasiforme schilfering is kenmerkend. Soms is er ook een wat rozige zweem door lichte ontsteking van de huid.
Welke klachten geeft pityriasis versicolor?
De meeste mensen hebben weinig tot geen lichamelijke klachten van pityriasis versicolor. De plekken worden vooral als cosmetisch storend ervaren.
- Meestal weinig tot geen lichamelijke klachten
- Soms jeuk
- Vooral cosmetisch storend door de vlekken
Bij wie komt pityriasis versicolor voor?
Pityriasis versicolor kan iedereen treffen, maar komt vaker voor bij bepaalde groepen en in bepaalde omstandigheden.
Tieners en jongvolwassenen
De aandoening komt vooral voor bij tieners en jongvolwassenen.
Vette huid
Mensen met een vette huid door actievere talgklieren zijn gevoeliger voor overmatige gistgroei.
Warmte, vocht en zweten
Pityriasis versicolor is vaker te zien in warme, vochtige klimaten, in de zomer en bij overmatig zweten. Ook een verminderde afweer of hormonale veranderingen vergroten het risico.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
De diagnose pityriasis versicolor wordt meestal gesteld op basis van het klinische beeld.
De arts beoordeelt de huid op kleur, schilfering en verspreiding van de vlekjes, vaak met een loep of dermatoscoop. Meestal is dit klinische beeld voldoende voor de diagnose.
Met huidfotografie worden de vlekjes en hun verspreiding vastgelegd, zodat veranderingen in de tijd goed te volgen zijn.
Soms is aanvullend onderzoek nodig om de diagnose te bevestigen, zoals microscopisch onderzoek met een plakbandpreparaat of beoordeling met een Woods-lamp.
Klaar voor een persoonlijk behandelplan?
Wilt u een afspraak of consult inplannen? Vul dan ons afspraakformulier in of bel ons op +31 6 34 34 26 58. Wij nemen binnen 24 uur contact met u op.