Telogeen effluvium
Telogeen effluvium is acuut optredend, diffuus haarverlies: door een trigger verlaten veel haren te vroeg de groeifase en gaan ze in rust. Enkele maanden later volgt plotselinge, gelijkmatig verdeelde uitval. Meestal is dit tijdelijk en herstelt het haar spontaan.
Wat is telogeen effluvium?
Telogeen effluvium is acuut optredend diffuus haarverlies doordat veel haren door een bepaalde trigger te vroeg de groeifase verlaten en in rust gaan. Enkele maanden later volgt plotselinge, gelijkmatig verdeelde uitval, meestal tijdelijk met spontaan herstel. Bij chronisch telogeen effluvium duurt het haarverlies echter langer dan zes maanden. De mentale impact van dit type haaruitval is vaak groot.
Hoe wordt telogeen effluvium behandeld?
Omdat telogeen effluvium vaak spontaan herstelt, is het belangrijkste doel van de behandeling het achterhalen en aanpakken van de onderliggende oorzaak, bijvoorbeeld met bloedonderzoek. Vooral bij chronisch telogeen effluvium kan behandeling zinvol zijn. Combinatietherapieën werken daarbij vaak het beste.
Hoe ontstaat telogeen effluvium?
De haargroei verloopt in fasen. Het is een cyclisch proces met een groeifase (anagene fase), een overgangsfase (katagene fase) en een rustfase (telogene fase). Aan het eind van de rustfase valt het haar spontaan uit, terwijl in de haarfollikel al een nieuwe haar in de groeifase aanwezig is. Na ongeveer drie weken groeit deze nieuwe haar door de huid naar buiten en begint de haarcyclus opnieuw.
Groeifase (anagene fase)
Duurt 4 tot 6 jaar op de behaarde hoofdhuid, met een groeisnelheid van ongeveer 0,4 mm tot 1 cm per maand. Normaal bevindt ongeveer 80% van alle hoofdharen zich in deze fase.
Overgangsfase (katagene fase)
Duurt ongeveer 14 dagen. In deze fase krimpen de haarzakjes en stopt de haargroei.
Rustfase (telogene fase)
Duurt 3 tot 4 maanden. Daarna laten de haren gemakkelijk los en vallen ze uit door kammen, borstelen of wassen.
Normaal gesproken verliest een volwassene 50 tot 100 haren per dag. Bij telogeen effluvium stoppen veel haren voortijdig met groeien en gaan ze over in de telogene fase, waarna ze na enkele maanden uitvallen. Het haarverlies begint daardoor meestal pas 2 tot 3 maanden na de uitlokkende factor.
Acuut telogeen effluvium ontstaat vaak door aandoeningen waarbij alle lichaamscellen schade of groeivertraging oplopen. Chronisch telogeen effluvium houdt langer dan zes maanden aan en wordt meestal veroorzaakt door mildere, langdurige aandoeningen of tekorten aan voedingsstoffen. Soms is er geen oorzaak aan te wijzen.
Ook sommige medicijnen kunnen haaruitval veroorzaken, zoals bloeddrukverlagers, cholesterolverlagers, lithium, anti-epileptica, methylfenidaat, dexamfetamine en antidepressiva.
Hoe ziet telogeen effluvium eruit?
Telogeen effluvium geeft meestal diffuus haarverlies over de hele hoofdhuid, zonder kale plekken, jeuk of pijn. In tegenstelling tot alopecia androgenetica en female pattern hair loss is er geen haarminiaturisatie en blijft de haardiameter normaal. Bij lichamelijk onderzoek worden meer haren in de telogene fase gevonden.
Omdat de behandeling verschilt, is het belangrijk telogeen effluvium te onderscheiden van andere vormen van haarverlies:
- Alopecia androgenetica (erfelijke haaruitval met verdunning van het haar)
- Female pattern hair loss (vrouwelijk patroon van haarverdunning)
- Cicatriciële alopecie (haaruitval met littekenvorming)
Welke klachten geeft telogeen effluvium?
Telogeen effluvium veroorzaakt geen jeuk, pijn of littekens, maar kan psychisch wel erg belastend zijn. De klachten verschillen tussen de acute en de chronische vorm:
- Plotselinge, overmatige haaruitval (acute vorm)
- Meer haaruitval bij wassen of kammen
- Het haar wordt zichtbaar sneller dunner
- Meer haren in de douche, op kussens of kleding
- Subtieler maar langdurig verlies (chronische vorm)
- Merkbare afname van de haardichtheid
Bij wie komt telogeen effluvium voor?
Telogeen effluvium kan op elke leeftijd en bij zowel mannen als vrouwen voorkomen.
Mannen en vrouwen
Telogeen effluvium komt op elke leeftijd voor. Bij vrouwen ontstaat het vaak tussen de 30 en 60 jaar, bijvoorbeeld na een bevalling of tijdens de menopauze.
Acute vorm
De acute vorm treedt meestal op na ziekte, een operatie of hevige emotionele stress.
Chronische vorm
De chronische vorm komt onder andere voor bij langdurige ziekten of bij voedingstekorten, zoals bij een vegetarisch of veganistisch dieet zonder suppletie.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
De diagnose telogeen effluvium wordt meestal gesteld op basis van de anamnese, het klinische beeld en beoordeling met een speciale loep (dermatoscoop). Soms wordt aanvullend bloedonderzoek verricht of een biopt genomen.
Tijdens de intake bespreken we je klachten en beoordelen we je haar met de dermatoscoop. We maken met de Visia® hoge-resolutie foto's van de haarstructuur en het haarverliespatroon.
Indien nodig verrichten we aanvullend bloedonderzoek om onderliggende oorzaken uit te sluiten. Soms nemen we een klein stukje huid af voor onderzoek (biopt). Dit is meestal niet nodig.
Bij iedere follow-up herhalen we de beoordeling van het haar en de hoge-resolutie foto's. Zo kunnen we het effect van de behandelingen nauwkeurig volgen.
Het vaststellen van de oorzaak is essentieel voor een gerichte behandeling. Telogeen effluvium moet worden onderscheiden van alopecia androgenetica, female pattern hair loss en cicatriciële alopecie, omdat de behandeling verschilt. De aandoening kan ook samen met deze andere vormen van haarverlies voorkomen.
Klaar voor een persoonlijk behandelplan?
Wilt u een afspraak of consult inplannen? Vul dan ons afspraakformulier in of bel ons op +31 6 34 34 26 58. Wij nemen binnen 24 uur contact met u op.