Huidproblemen

Genitale wratten

Goedaardige wratjes in de schaamstreek, rond de anus of op de geslachtsdelen, veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV). Meestal onschuldig, maar ze vragen om een zorgvuldige behandeling.

Wat zijn genitale wratten?

Genitale wratten zijn goedaardige wratjes in de schaamstreek, rond de anus of op de geslachtsdelen. De medische naam is condylomata acuminata. Ze worden veroorzaakt door het humaan papillomavirus, afgekort HPV.

Genitale wratten zijn meestal onschuldig, maar kunnen veel schaamte, onzekerheid of irritatie geven, terwijl ze juist heel vaak voorkomen. Ze worden meestal veroorzaakt door HPV type 6 en 11. Dit zijn andere HPV-typen dan de typen die het vaakst betrokken zijn bij baarmoederhalskanker, peniskanker, anuskanker en keelkanker.

Hoe worden genitale wratten behandeld?

Genitale wratten kunnen vanzelf verdwijnen, maar dat kan lang duren. Veel mensen kiezen voor behandeling omdat de wratten cosmetisch storend zijn, klachten geven, besmettelijk kunnen zijn of onzekerheid veroorzaken.

Er zijn verschillende behandelingen mogelijk. De keuze hangt af van het aantal wratten, de locatie, de grootte, eerdere behandelingen, zwangerschap, huidtype en persoonlijke voorkeur. Omdat genitale wratten gemakkelijk kunnen terugkomen, is een zorgvuldige behandeling belangrijk. Soms is één behandeling voldoende, soms zijn meerdere of gecombineerde behandelingen nodig.

Coagulatie

Met een dun naaldje en elektrische stroom wordt het wratweefsel door warmte gecontroleerd beschadigd. Soms wordt de wrat eerst oppervlakkig weggeschraapt (curettage). De huid wordt meestal plaatselijk verdoofd; de kleine wondjes genezen doorgaans binnen één tot twee weken.

Cryotherapie

De wratten worden bevroren met vloeibare stikstof, waarna het lichaam het beschadigde weefsel opruimt. Vaak zijn meerdere behandelingen nodig. De huid kan daarna rood worden, opzwellen of een blaasje vormen.

Chirurgische verwijdering

Soms worden wratten weggeknipt, weggeschraapt of oppervlakkig weggesneden, bijvoorbeeld bij grotere wratten of twijfel over de diagnose. Het weefsel kan worden opgestuurd voor onderzoek.

Soms kunnen genitale wratten worden behandeld met medische crèmes of vloeistoffen. Welke geschikt is, hangt af van de plek, de uitgebreidheid van de wratten, eerdere behandelingen en persoonlijke factoren zoals zwangerschap of gevoeligheid van de huid. Voorbeelden zijn:

Combinatiebehandeling. Soms combineren we behandelingen: bijvoorbeeld eerst coagulatie, curettage of cryotherapie om de zichtbare wratten te verwijderen, gevolgd door een medische crème om het omliggende gebied te behandelen.

Genitale wratten kunnen terugkomen. Dat betekent niet automatisch dat de behandeling verkeerd is uitgevoerd: HPV kan nog in de omliggende huid aanwezig zijn, ook als de zichtbare wratten weg zijn.

Hoe ontstaan genitale wratten?

Genitale wratten worden veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV). De besmetting verloopt meestal in enkele stappen:

Besmetting met HPV

Het virus wordt overgedragen via intiem huid-op-huidcontact: bij seks, maar ook bij contact tussen de geslachtsdelen zonder penetratie.

Een condoom beschermt niet volledig

Een condoom verkleint de kans op overdracht, maar HPV kan ook aanwezig zijn op huid die niet door het condoom wordt bedekt.

Weken tot maanden later

Genitale wratten kunnen weken tot maanden na de besmetting ontstaan, soms nog later. Daardoor is vaak niet te zeggen wanneer of door wie iemand besmet is geraakt.

HPV komt veel voor: de meeste mensen lopen in hun leven een keer HPV op en vaak ruimt het lichaam het virus vanzelf op. Bij sommige mensen ontstaan genitale wratten, en bij een deel van hen kunnen de wratten lang aanwezig blijven zonder behandeling.

HPV-9-vaccinatie bij genitale wratten

Bij Kliniek Ebbelaar bieden wij ook HPV-vaccinatie aan met het 9-valente HPV-vaccin (HPV-9). Dit vaccin beschermt tegen negen HPV-typen: zeven typen die kanker kunnen veroorzaken en twee typen die genitale wratten kunnen veroorzaken (HPV 6 en 11).

HPV-vaccinatie behandelt bestaande genitale wratten niet, maar kan wel helpen om bescherming op te bouwen tegen HPV-typen waarmee iemand nog niet besmet is. De meeste winst wordt behaald vóór het eerste seksuele contact, maar vaccinatie kan ook later nog zinvol zijn.

Mensen die via het Rijksvaccinatieprogramma in aanmerking komen, adviseren wij daarvan gebruik te maken. Wie niet via het programma wordt gevaccineerd, bijvoorbeeld volwassenen, kan bij ons terecht voor HPV-9-vaccinatie op eigen kosten. Tijdens het consult bespreken wij of HPV-vaccinatie in uw situatie passend is.

Hoe zien genitale wratten eruit?

Genitale wratten kunnen er verschillend uitzien. Vaak zijn het kleine, zachte bultjes. Ze kunnen huidkleurig, lichtroze, roodbruin of bruin zijn en soms wat bloemkoolachtig van vorm.

Ze kunnen alleen voorkomen, maar ook in groepjes. Soms zijn de wratten heel klein en nauwelijks zichtbaar, soms groeien ze juist uit tot grotere plekken.

Waar zitten ze?

De penis
De schaamlippen
De vagina-opening
De anus
Het perineum (tussen geslachtsdelen en anus)
De liezen
De balzak

Waarmee kunnen ze worden verward?

Penile pearly papules (parelketting van de penis)
Talgklierhyperplasie of zichtbare talgkliertjes
Fibromen of skin tags
Bowenoïde papulose
Condylomata lata bij syfilis
Voorstadia van huidkanker
Plaveiselcelcarcinoom

Welke klachten geven genitale wratten?

Genitale wratten doen meestal geen pijn. Wel kunnen ze klachten geven, zoals:

Zijn genitale wratten gevaarlijk?

Genitale wratten zijn niet gevaarlijk. Ze zijn goedaardig en worden meestal veroorzaakt door laag-risico HPV-typen.

Toch kan het verstandig zijn om de huid zorgvuldig te laten beoordelen. Niet elk plekje in de genitale regio is een genitale wrat: sommige afwijkingen lijken erop, maar hebben een andere oorzaak. Bij Kliniek Ebbelaar beoordelen wij de plekken zorgvuldig en discreet en nemen zo nodig een biopt om de diagnose te bevestigen.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het klinische beeld. De arts bekijkt de plek zorgvuldig en gebruikt zo nodig dermatoscopie: een vergrotende loep met verlichting waarmee huidafwijkingen nauwkeuriger kunnen worden beoordeeld.

Bij typische genitale wratten is aanvullend onderzoek meestal niet nodig; een HPV-test is voor het stellen van de diagnose meestal niet zinvol. Soms is een biopt nodig, bijvoorbeeld bij een afwijkend aspect, snelle groei, bloeden, pigmentatie, zweervorming, pijn of wanneer de plek niet goed op behandeling reageert.

De arts beoordeelt de plek zorgvuldig op basis van het klinische beeld, uw klachten en de voorgeschiedenis.

Zo nodig wordt dermatoscopie gebruikt: een vergrotende loep met verlichting waarmee de huid nauwkeuriger wordt beoordeeld.

Soms is een biopt nodig, bijvoorbeeld bij een afwijkend aspect, snelle groei of twijfel over de diagnose.

Klaar voor een persoonlijk behandelplan?

Wilt u een afspraak of consult inplannen? Vul dan ons afspraakformulier in of bel ons op +31 6 34 34 26 58. Wij nemen binnen 24 uur contact met u op.